Pantomogram
(Zwany również: zdjęcie panoramiczne zębów, zdjęcie pantomograficzne, panto, OPG, zdjęcie ortopantomograficzne, zdjęcie przeglądowe zębów).
Podstawowe informacje o badaniu:
| Nazwa: | Pantomogram |
| Czas Trwania: | 15 s |
| Dawka promieniowania: | 7-12 µSv |
| Czy wymagane jest skierowanie: |  |
| Czy wymaga przygotowania: |  |
Co to jest pantomogram?
Pantomogram to panoramiczne zdjęcie rtg, czyli takie, które wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie. Umożliwia jednoczesne zobrazowanie zębów, szczęki i żuchwy, większej części zatok szczękowych, podniebienia twardego i stawów skroniowo-żuchwowych.
Czy pantomogram jest bezpieczny? Tak. Dawka promieniowania wykorzystywana podczas tego badania, jest niewiele większa od dawki wykorzystywanej podczas zwykłego rtg punktowego i wynosi zaledwie od 7 do 12 µSv; dla porównania dawka promieniowania jaką przyjmujemy w Polsce codziennie ze źródeł naturalnych to ok. 6,8 µSv. O tym, czy badanie jest bezpieczne dla poszczególnych pacjentów, decyduje lekarz, wystawiając skierowanie na badanie.
Kiedy zrobić pantomogram?
Wskazania do wykonania tego typu badania mogą być różne. Można zostać skierowanym na pantomogram, kiedy wystąpią objawy bólowe, ale jego wykonanie jest także konieczne przy wielu rodzajach leczenia i diagnozy. Zdjęcie rentgenowskie najczęściej wykonuje się u pacjentów w takich przypadkach, jak:
- planowanie leczenia próchnicy lub zapaleń przyzębia
- ocena stanu uzębienia, zazwyczaj w przypadku, gdy pacjent nie był od dawna na przeglądzie u dentysty
- planowanie leczenia ortodontycznego
- planowanie leczenia protetycznego – szczególnie w przypadku planów mocowania implantów i mostów
- ocena efektów i przebiegu leczenia, np. leczenia kanałowego
- planowanie ekstrakcji zęba
- kontrola rozwoju uzębienia u dzieci (pozwala na szybkie wykrycie ewentualnych zaburzeń rozwoju)
- kontrola po przebytym urazie szczęki lub żuchwy
- leczenie i diagnoza kamicy ślinianek (choroby, polegającej na tworzeniu się złogów przy nieprawidłowym procesie wytwarzania śliny)
- wykluczenie stanów zapalnych, niezbędne przed wykonaniem różnego rodzaju zabiegów chirurgicznych np. przed operacją zaćmy
Jak przygotować się do badania pantomograficznego?
Chociaż nie trzeba się specjalnie przygotowywać, to przed badaniem należy usunąć z okolic głowy i szyi wszelkie przedmioty, zawierające metal, takie jak: biżuteria, elementy piercingu, okulary, wyjmowane protezy lub aparaty ortodontyczne, spinki do włosów lub gumki z metalowym łączeniem. Metal (także szlachetny) uwidacznia się na pantomogramie tak wyraźnie, że mógłby przesłonić badane struktury.
Pantomogram - jak wygląda badanie?
Samo badanie trwa około 15 sekund. Przed jego rozpoczęciem elektroradiolog zakłada na wielorazowy zagryzak jednorazową osłonkę ochronną ze specjalnymi wgłębieniami i instruuje pacjenta, aby dopasował do nich górne i dolne siekacze („jedynki").
Następnie pacjent przyjmuje wyprostowaną pozycję, sięga rękoma przed siebie i chwyta aparat we wskazanym miejscu. Na etapie pozycjonowania elektroradiolog może poprosić o szeroki uśmiech, a następnie o zamknięcie ust na czas wykonywania badania, „przyklejenie" języka do podniebienia oraz przełknięcie śliny. Przez cały czas badania pacjent powinien pozostać nieruchomy.
Już po kilku minutach od badania pacjent otrzymuje wynik na płycie CD lub pendrivie. Możliwe jest również pobranie wyników z Portalu Pacjenta DIAGDENT. Aby dowiedzieć się więcej na temat wydawania wyników badań, kliknij tutaj.
Najistotniejszą częścią badania jest stosowanie się do poleceń elektroradiologa. Opis przebiegu badania może się nieznacznie różnić w zależności od przypadku.
Ile kosztuje pantomogram?
Diagdent od lat utrzymuje najniższe ceny badań pantomograficznych na rynku. Aktualnie cena za pantomogram wynosi 90 złotych. Szczegółowy cennik wszystkich badań dostępnych w naszych placówkach znajduje się tutaj.
Gdzie wykonać pantomogram?
Zapraszamy na badanie pantomograficzne do pracowni Diagdent w Warszawie, Wrocławiu, Łodzi, Gdańsku i Gdyni. W każdej z naszych placówek dbamy o komfortowy przebieg wizyty i najwyższą jakość badań, które wykonujemy na nowoczesnych urządzeniach diagnostycznych. Zapraszamy do kontaktu!
Co to jest pantomogram?
To panoramiczne zdjęcie RTG całej jamy ustnej – pokazuje jednocześnie zęby szczęki i żuchwy,
kości, stawy skroniowo-żuchwowe i zatoki szczękowe. Umożliwia wykrywanie chorób, ocenę
stanu jamy ustnej i monitorowanie leczenia.
Jak wygląda badanie pantomograficzne?
Pacjent stoi nieruchomo w aparacie RTG i zagryza jednorazowy ustnik. Głowica aparatu obraca się
wokół głowy pacjenta przez kilka sekund.
Czas ekspozycji na promieniowanie z reguły wynosi kilkanaście sekund, a całość badania trwa
około 2 - 3 minut, łącznie z ustawieniem pacjenta w odpowiedniej pozycji.
Czy pantomogram jest bezpieczny i jaką dawkę promieniowania otrzymuję?
Tak. Pantomogram jest badaniem bezpiecznym. Dzięki nowoczesnemu sprzętowi cyfrowemu dawka promieniowania jest bardzo niska i porównywalna do dziennej dawki promieniowania tła naturalnego.
Czy dzieci mogą mieć robiony pantomogram?
Tak, pantomogram można wykonać również u dzieci. Często robi się go przed leczeniem
ortodontycznym. Podstawowym warunkiem jest to, aby dziecko było w stanie utrzymać
nieruchomą pozycję podczas badania. Dlatego w praktyce trudno jest wykonać badanie u dzieci
młodszych niż 3 – 4 lata.
Czy pantomogram można wykonać w ciąży?
Badanie RTG (w tym pantomogram) u kobiet w ciąży wykonuje się tylko w sytuacjach
absolutnie koniecznych, kiedy korzyść dla zdrowia matki przewyższa potencjalne ryzyko.
Wymagana jest zgoda lekarza prowadzącego leczenie stomatologiczne, który podejmuje
decyzję, czy badanie jest niezbędne.
Kobieta w ciąży zawsze powinna poinformować personel o ciąży lub jej podejrzeniu – nawet
we wczesnym etapie.
Podczas badania stosuje się specjalne osłony ochronne, by maksymalnie ograniczyć
promieniowanie na okolicę brzucha
Czy dostanę wynik od razu?
Tak – zdjęcie jest dostępne od ręki: przez Portal Pacjenta Diagdent, na płycie CD, na pendrive lub
na kliszy.
Ile kosztuje pantomogram?
Pantomogram kosztuje 90 zł
Czy potrzebuję skierowania?
Tak – skierowanie na pantomogram jest wymagane, niezależnie od tego, czy
badanie wykonujesz w ramach NFZ, czy prywatnie – ponieważ jest to badanie
diagnostyczne z użyciem promieniowania jonizującego.
Skierowanie może wystawić: lekarz stomatolog (np. dentysta, ortodonta, chirurg
stomatologiczny), lekarz pierwszego kontaktu (np. internista lub lekarz rodzinny),
ewentualnie inny lekarz specjalista, który uzna potrzebę wykonania badania.
Badanie nie jest wykonywane „na życzenie pacjenta" – wymaga uzasadnienia
medycznego i decyzji lekarza prowadzącego leczenie.
Po co robi się pantomogram? W jakim celu wykonujemy pantomogram ?
Pantomogram najczęściej wykonuje się w następujących sytuacjach: przed leczeniem ortodontycznym, przed ekstrakcją zębów (szczególnie zatrzymanych ósemek), przed leczeniem kanałowym, przed wstawieniem implantów, w celu ogólnej oceny stanu uzębienia aby sprawdzić czy są zawiązki zębów stałych
Jak często można robić pantomogram?
Zwykle nie częściej niż raz na 6–12 miesięcy, chyba że lekarz uzna, że jest to konieczne (np. przy
powikłaniach).
Czy pantomogram to badanie 2D czy 3D?
Pantomogram (RTG panoramiczne) to badanie 2D (dwuwymiarowe). Pokazuje na jednym
zdjęciu całą szczękę, żuchwę, zęby, stawy skroniowo-żuchwowe i zatoki, ale tylko w jednej
płaszczyźnie.
Nie pokazuje głębi ani przestrzennego ułożenia struktur – dlatego w bardziej złożonych
przypadkach (np. implanty, zatrzymane ósemki, skomplikowane leczenie kanałowe) lekarz może
zlecić dokładniejsze badanie 3D, czyli CBCT (tomografię stożkową).
Czy pantomogram wykrywa inne choroby niż próchnica i stany zapalne zębów?
Tak. Pantomogram pozwala na ocenę nie tylko zębów, ale również struktur otaczających jamę
ustną, dzięki czemu można wykryć: zmiany w kościach szczęki i żuchwy (np. torbiele, guzy, osteomyelitis), choroby stawów skroniowo-żuchwowych, zmiany w zatokach szczękowych, patologie związane z zatrzymanymi zębami (np. ósemkami), nieprawidłowości anatomiczne, złamania kości czy inne zmiany kostne.
Jednak w przypadku podejrzenia poważniejszych schorzeń konieczne mogą być dodatkowe,
bardziej szczegółowe badania (np. tomografia CBCT, rezonans magnetyczny).
Czy trzeba umyć zęby przed badaniem pantomograficznym?
Nie ma formalnego wymogu mycia zębów przed pantomogramem, ale zaleca się, aby pacjent
umył zęby przed badaniem.
Czyste zęby i usta pomagają uzyskać czytelniejsze zdjęcie i poprawiają komfort podczas badania.
Czy trzeba zdjąć biżuterię metalową i niemetalową przed badaniem pantomograficznym?
Tak, przed pantomogramem zaleca się usunięcie metalowych i niemetalowych przedmiotów z
głowy i szyi (np. kolczyków, łańcuszków, aparatów ortodontycznych ruchomych, okularów), aby
uniknąć artefaktów (zakłóceń obrazu) na zdjęciu.
Czy badanie pantomograficzne boli?
Nie, badanie pantomograficzne jest całkowicie bezbolesne.
Podczas wykonywania zdjęcia stoisz nieruchomo, a aparat obraca się wokół Twojej głowy przez
kilka sekund. Nie odczuwasz żadnego dyskomfortu ani bólu.
Czy będę świecić po pantomogramie?
Nie, pantomogram nie powoduje, że pacjent "świeci" po badaniu.
Podczas pantomogramu pacjent jest tylko na chwilę naświetlany promieniowaniem rentgenowskim,
które przechodzi przez ciało i jest rejestrowane przez aparat — nie kumuluje się w organizmie ani
na powierzchni skóry.
Po badaniu nie emitujesz żadnego promieniowania i możesz normalnie funkcjonować bez żadnych
ograniczeń.
Czy wynik pantomogramu można przesłać lekarzowi online?
Tak, wynik pantomogramu można przesłać lekarzowi online. Jeśli lekarz współpracuje z naszą placówką, wynik przekazywany jest bezpośrednio przez Portal Lekarza, bez konieczności samodzielnego przesyłania plików przez pacjenta.
Czy podczas pantomogramu trzeba pozostać nieruchomo?
Tak, podczas badania pantomograficznego należy pozostać nieruchomo przez kilkanaście sekund, aby uzyskać wyraźny i dokładny obraz.
Czy pantomogram pokazuje wszystkie zęby naraz?
Tak, badanie obejmuje całe uzębienie na jednym zdjęciu, co pozwala lekarzowi ocenić ogólny stan jamy ustnej w jednym ujęciu.
Czy pantomogram jest potrzebny przed leczeniem implantologicznym?
Często tak – badanie pozwala ocenić ilość i jakość kości oraz zaplanować dalszą diagnostykę, np. CBCT.
Czy pantomogram pozwala zobaczyć zęby zatrzymane?
Tak, umożliwia ocenę położenia zębów zatrzymanych, np. ósemek, oraz ich relacji do innych struktur.
Czy można wykonać pantomogram z protezą zębową?
Protezy ruchome należy zdjąć przed badaniem, aby nie zaburzały obrazu diagnostycznego.
Czy pantomogram może wykryć problemy z wyrzynaniem zębów?
Tak, badanie pozwala ocenić kierunek wzrostu zębów oraz ewentualne przeszkody w ich prawidłowym wyrzynaniu.
Czy pantomogram jest wymagany przed założeniem aparatu ortodontycznego?
W większości przypadków tak, ponieważ stanowi podstawę do oceny uzębienia i planowania leczenia.
Czy pantomogram pokazuje korzenie zębów?
Tak, badanie umożliwia ocenę długości i kształtu korzeni oraz ewentualnych zmian w ich okolicy.
Czy można wykonać pantomogram u osoby z implantami?
Tak, implanty są widoczne na zdjęciu i mogą być oceniane pod kątem ich położenia i integracji z kością.
Czy pantomogram pozwala wykryć ogniska infekcji?
Tak, może wskazać obecność stanów zapalnych w obrębie korzeni zębów i kości.
Czy pantomogram wykonuje się przed leczeniem protetycznym?
Tak, pomaga ocenić stan uzębienia i kości przed planowaniem uzupełnień protetycznych.
Czy pantomogram pokazuje stan kości wokół zębów?
Tak, umożliwia ocenę poziomu kości oraz zmian w jej strukturze.
Czy pantomogram może wykryć przyczynę bólu zęba?
Może pomóc w identyfikacji przyczyny bólu, jednak czasami konieczne są dodatkowe badania o większej dokładności.
Czy pantomogram pokaże problemy niewidoczne gołym okiem?
Tak - umożliwia wykrycie zmian, które nie dają jeszcze objawów.
Czy pantomogram może być podstawą do planu leczenia?
Tak - często stanowi pierwszy etap diagnostyki przed dalszym leczeniem.
Czy wynik pantomogramu można przechowywać i wykorzystać później?
Tak - badanie można zachować i wykorzystać przy kolejnych konsultacjach. W DIAGDENT wynik jest udostępniany w formie cyfrowej (np. e-mailem), a link do pobrania jest aktywny przez 7 dni, dlatego warto zapisać plik, aby mieć do niego dostęp w przyszłości.
Czy pantomogram pomaga ocenić rozmieszczenie zębów w łuku?
Tak - umożliwia ocenę ich ustawienia i ewentualnych nieprawidłowości.
Czy pantomogram jest naprawdę bezpieczny?
Tak - wykonywany jest przy użyciu niskiej dawki promieniowania i zgodnie z obowiązującymi normami.
Czy jeśli nic mnie nie boli, to pantomogram ma sens?
Tak - wiele problemów rozwija się bezobjawowo i można je wykryć tylko na zdjęciu.
Dlaczego potrzebuję skierowania na pantomogram?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami badania RTG, w tym pantomogram, wykorzystują promieniowanie jonizujące i powinny być wykonywane na podstawie skierowania. Potwierdza ono, że badanie jest uzasadnione diagnostycznie, co ogranicza niepotrzebną ekspozycję na promieniowanie.
Skierowanie pozwala również na precyzyjne określenie celu badania i obszaru diagnostyki. Dzięki temu możliwe jest wykonanie zdjęcia dostosowanego do konkretnego problemu, co zwiększa jego wartość diagnostyczną i wspiera dalsze leczenie.
Dlaczego niektóre badania RTG wymagają dokładniejszego ustawienia pacjenta?
Prawidłowe ustawienie wpływa na jakość obrazu i jego wartość diagnostyczną.
Kiedy wykonuje się pantomogram?
Badanie wykonuje się w celu ogólnej oceny stanu uzębienia, przed leczeniem ortodontycznym, implantologicznym, protetycznym oraz przy diagnostyce bólu i stanów zapalnych.
Co widać na zdjęciu pantomograficznym?
Na zdjęciu widoczne są wszystkie zęby, kości szczęki i żuchwy, zatoki szczękowe oraz ogólny stan struktur jamy ustnej.
Czy pantomogram wykrywa raka?
Pantomogram nie jest badaniem służącym do rozpoznawania nowotworów. Może jednak uwidocznić niepokojące zmiany w kości lub okolicznych strukturach, które wymagają dalszej, dokładniejszej diagnostyki (np. CBCT lub innych badań obrazowych).
Czym różni się pantomograf od pantomogramu?
Pantomograf to aparat, którym wykonuje się badanie. Pantomogram to gotowe zdjęcie panoramiczne zębów, szczęki i żuchwy. Mówiąc prosto: pantomograf to urządzenie, a pantomogram to wynik badania.
Jak przygotować się do panoramy zębów?
Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania. Przed jego wykonaniem należy zdjąć z okolicy głowy i szyi metalowe elementy, takie jak kolczyki, łańcuszki, spinki czy ruchome protezy, jeśli personel o to poprosi. W trakcie badania pacjent jest odpowiednio ustawiany przez technika, dlatego wystarczy stosować się do krótkich wskazówek.
Ile trwa badanie pantomograficzne?
Samo wykonanie zdjęcia trwa zwykle kilkanaście sekund. Cała wizyta, razem z przygotowaniem i ustawieniem pacjenta, zajmuje zazwyczaj kilka minut.
Czy pantomogram wykrywa stan zapalny?
Pantomogram umożliwia wstępną ocenę zmian zapalnych w obrębie zębów, kości oraz tkanek je otaczających. Na zdjęciu mogą być widoczne m.in. zmiany okołowierzchołkowe, ogniska infekcji czy nieprawidłowości w przyzębiu. Należy jednak pamiętać, że jest to badanie przeglądowe — ostateczna diagnoza zawsze opiera się na interpretacji lekarza, który łączy obraz radiologiczny z objawami oraz badaniem klinicznym.
Czy na pantomogramie widać próchnicę?
Pantomogram może pokazać większe zmiany próchnicowe, ale nie jest najlepszym badaniem do wykrywania bardzo małych ubytków. W diagnostyce próchnicy lekarz często potrzebuje także badania klinicznego i, w razie potrzeby, dokładniejszych zdjęć punktowych lub skrzydłowo-zgryzowych.
Czy lekarz rodzinny może wystawić skierowanie na pantomogram?
Skierowanie na pantomogram może wystawić zarówno lekarz dentysta, jak i lekarz rodzinny. W praktyce najczęściej robi to dentysta, ponieważ to on ocenia zasadność badania w kontekście leczenia stomatologicznego. W przypadku świadczeń finansowanych przez NFZ skierowanie jest zwykle związane z leczeniem stomatologicznym i wystawiane przez lekarza dentystę, np. ortodontę w uzasadnionych sytuacjach.
Jak długo ważne jest skierowanie na pantomogram?
Co do zasady skierowanie zachowuje ważność tak długo, jak długo istnieje medyczna przyczyna jego wystawienia. W praktyce jednak placówka może poprosić o aktualne skierowanie, jeśli od jego wystawienia minęło dużo czasu albo sytuacja kliniczna pacjenta się zmieniła.
Czy są przeciwwskazania do wykonania pantomogramu?
Pantomogram jest badaniem szybkim, bezpiecznym i nieinwazyjnym. Największą ostrożność zachowuje się u kobiet w ciąży - badanie wykonuje się wtedy tylko wtedy, gdy jest rzeczywiście potrzebne i po poinformowaniu personelu o ciąży. Poza tym przeciwwskazania są nieliczne, a o wykonaniu badania decyduje jego zasadność medyczna.
Czy pantomogram można wykonać bez wcześniejszej wizyty u dentysty?
Tak, badanie można wykonać bez wizyty u dentysty, o ile posiadasz ważne skierowanie. W wielu przypadkach lekarz kierujący określa zakres diagnostyki, który ma zostać wykonany. Samo badanie nie zastępuje jednak konsultacji stomatologicznej.
Czy pantomogram pokazuje zatoki szczękowe?
Tak, na zdjęciu pantomograficznym widoczne są zatoki szczękowe. Pozwala to ocenić ich ogólny stan oraz ewentualne nieprawidłowości. W przypadku dokładniejszej diagnostyki lekarz może zalecić badanie CBCT.
Czy pantomogram wymaga wcześniejszej rejestracji?
W większości placówek zalecana jest wcześniejsza rejestracja. Pozwala to uniknąć oczekiwania i zapewnia sprawną organizację badania. Niektóre pracownie przyjmują również pacjentów bez zapisu, w zależności od dostępności.
Czy można wykonać pantomogram po ekstrakcji zęba?
Tak, badanie można wykonać po usunięciu zęba, jeśli istnieje taka potrzeba diagnostyczna. Lekarz może zlecić je w celu oceny gojenia lub sprawdzenia pozostałych struktur. Termin wykonania zależy od wskazań klinicznych.
Czy aparat ortodontyczny wpływa na jakość pantomogramu?
Stały aparat ortodontyczny może powodować niewielkie zakłócenia obrazu. Mimo to badanie nadal jest możliwe i często wykonywane w trakcie leczenia ortodontycznego. Lekarz uwzględnia obecność aparatu przy interpretacji wyniku.
Czy pantomogram można wykonać w trakcie leczenia kanałowego?
Tak, pantomogram może być wykonany w trakcie leczenia endodontycznego. Służy wtedy jako badanie pomocnicze, np. do oceny ogólnego stanu uzębienia. Do szczegółowej oceny leczonego zęba częściej stosuje się zdjęcia punktowe.
Czy wynik pantomogramu wymaga opisu radiologa?
Nie zawsze, ale w wielu przypadkach opis radiologiczny jest zalecany. Ułatwia on lekarzowi prowadzącemu interpretację obrazu i planowanie leczenia. W bardziej złożonych sytuacjach opis jest szczególnie istotny.
Czy pantomogram może być wykorzystany przy planowaniu ekstrakcji ósemek?
Tak, badanie jest często wykonywane przed usunięciem zębów mądrości. Pozwala ocenić ich położenie oraz relację do nerwów i innych struktur. Dzięki temu lekarz może lepiej zaplanować zabieg.
Czy można powtórzyć pantomogram, jeśli zdjęcie wyjdzie nieostre?
Tak, w przypadku błędów technicznych badanie może zostać powtórzone. Najczęstszą przyczyną jest poruszenie się pacjenta podczas ekspozycji. Personel dba o to, aby liczba powtórzeń była ograniczona do minimum.
Czy jak mam aparat na zębach, to pantomogram ma sens?
Tak, pantomogram można wykonać u pacjenta z aparatem ortodontycznym. Może on nieco wpływać na jakość obrazu w niektórych miejscach, ale badanie nadal dostarcza cennych informacji diagnostycznych.
Akceptujemy:
Diagdent w social mediach:
© Diagdent - Wszelkie prawa zastrzeżone
